Những lưu ý khi cho trẻ ăn dặm mà bạn nên biết

Làm sao để chọn thức ăn đảm bảo dinh dưỡng nhưng cũng an toàn cho con. Hãy cùng tham khảo những khuyến cáo từ WHO nhé! Bài viết có tựa đề “trẻ 6 tháng ăn được những gì” nhưng bạn có thể áp dụng cho trẻ từ 6 đến 24 tháng.

Key takeaways

  • Sữa mẹ chứa nhiều protein và vitamin nhưng có ít sắt và kẽm.
  • Khi ăn dặm, trẻ thường có nguy cơ thiếu các chất sau: lipid (đặc biệt là các axit béo thiết yếu), sắt, kẽm và các chất dinh dưỡng vi lượng.
  • Trẻ có thể ăn hầu hết các nhóm thực phẩm như thực phẩm giàu tinh bột, thịt động vật, sản phẩm từ sữa, rau xanh, trái cây, đậu.

Nền tảng kiến thức

Có rất nhiều loại thực phẩm mà trẻ có thể ăn được, vậy bạn biết dựa vào đâu để chọn? Sau đây là một số tiêu chí bạn có thể cân nhắc

Năng lượng

Từ tháng thứ 6, sữa mẹ không còn cung cấp đủ năng lượng cho sự phát triển của trẻ, phần thiếu hụt cần bù bằng ăn dặm.

Trẻ 6 tháng ăn được những gì

Giá trị dinh dưỡng

Trẻ cần nhiều loại dinh dưỡng khác nhau để phát triển, do đó bạn cần phối hợp một đa dạng các loại thức ăn. Những nhóm dinh dưỡng cần thiết cho trẻ nhỏ là:

  • Nhóm dinh dưỡng chính: protein, carbohydrate, lipid, chất xơ.
  • Khoáng chất: sắt, kẽm, iod, canxi và một số chất khác.
  • Chất dinh dưỡng vi lượng: riboflavin, niacin, thiamin, folate, vitamin A, vitamin C
  • Axit béo thiết yếu.
  • Sữa mẹ chứa nhiều protein và vitamin, tuy nhiên có hàm lượng thấp các chất khoáng như sắt và kẽm. Bạn nên chọn những loại thực phẩm có chứa nhiều khoáng chất này.
Trẻ 6 tháng ăn được những gì

Sự an toàn của thực phẩm

Ngoài an toàn về vệ sinh thực phẩm, bạn nên chú ý thêm hai nguy cơ khác là mắc nghẹn và dị ứng.

  • Những thức ăn có dạng tròn dễ gây mắc nghẹn, làm tắc đường dẫn khí gây nguy hiểm tính mạng.
  • Trẻ có thể dị ứng với thức ăn, từ nhẹ (mẩn ngứa, nổi ban) đến sốc phản vệ. Do đó, bạn nên cho trẻ ăn mỗi lần một loại thức ăn để theo dõi các dị ứng tiềm ẩn.

Thành phần dinh dưỡng

Mỗi loại thực phẩm đều chứa các chất dinh dưỡng khác nhau.

  • Sữa mẹ. Bạn nên tiếp tục cho con bú sữa mẹ vì đây là nguồn năng lượng, protein và vitamin dồi dào. Sữa mẹ đặc biệt có hàm lượng cao axit béo thiết yếu cần cho sự phát triển của não và thị giác. Tuy nhiên, sữa mẹ thiếu các khoáng chất như sắt và kẽm.

Ở các nước đang phát triển, thực phẩm ăn dặm thường thiếu sắt và kẽm. Ngay ở Hoa Kỳ, thiếu sắt và kẽm là vấn đề chính khi cho trẻ ăn dặm trong một năm đầu.

  • Thịt, cá là nguồn cung cấp protein, sắt và kẽm. Gan cung cấp vitamin A và folate.
  • Lòng đỏ trứng giàu protein và vitamin A, nhưng không có sắt.
  • Thức ăn dặm từ thực vật thường thiếu các chất dinh dưỡng vi lượng, do đó cần phối hợp thêm thịt, trứng, cá.
  • Các sản phẩm làm từ sữa chứa nhiều canxi nhưng lại thiếu sắt.

Tóm lại, trong quá trình ăn dặm, trẻ thường có nguy cơ thiếu các chất sau: lipid (đặc biệt là các axit béo thiết yếu), sắt, kẽm và các chất dinh dưỡng vi lượng.

Trẻ 6 tháng ăn được những gì

Sau đây là các nhóm thức ăn mà trẻ có thể và nên ăn theo khuyến cáo của WHO:

  • Sữa mẹ: tiếp tục là nguồn cung cấp năng lượng và axit béo thiết yếu cho trẻ.
  • Nhóm thực phẩm giàu tinh bột: gạo, yến mạch, khoai tây. Cung cấp năng lượng và một số vitamin nhưng không nhiều protein (trừ yến mạch).
  • Thực phẩm từ động vật: như thịt, cá, trứng, gan. Giàu protein, sắt, kẽm và vitamin.
  • Các sản phẩm từ sữa: như sữa, sữa chua, pho mát. Chứa nhiều canxi và vitamin (đặc biệt là vitamin A).
  • Rau xanh: bắp cải, cà rốt, bí đỏ…Chứa nhiều vitamin A, C và folate.
  • Các loại đậu: chứa protein nhưng chất lượng trung bình, giàu sắt nhưng khả năng hấp thu kém.
  • Dầu và chất béo: ưu tiên dầu nành hoặc dầu cải dầu, các loại bơ. Cung cấp năng lượng dồi dào và các axit béo thiết yếu.
  • Các loại trái cây: đu đủ, chuối, bơ, xoài. Giàu vitamin C và thường dùng vào buổi ăn nhẹ. Chú ý nguy cơ gây mắc nghẹn.

Nếu bạn muốn chọn loại thực phẩm chứa hàm lượng cao một chất dinh dưỡng cụ thể:

  • Sắt: gan (loại nào cũng được), thịt đỏ, thịt gà.
  • Vitamin A: gan, lòng đỏ trứng, rau xanh đậm, quả có màu cam.
  • Kẽm: gan, thịt, cá, lòng đỏ trứng.
  • Canxi: sữa và các sản phẩm làm từ sữa.
  • Vitamin C: trái cây tươi, cà chua, rau xanh.

Lời kết

Hi vọng sau bài viết bạn đã trả lời được câu hỏi trẻ 6 tháng ăn được những gì, nên ăn loại thực phẩm nào và phối hợp ra sao. Bạn cũng có thể dùng các kiến thức trên để giáo dục cho con về giá trị dinh dưỡng của từng loại thức ăn khi có cơ hội.

  1. https://www.who.int/nutrition/publications/guiding_principles_compfeeding_breastfed.pdf
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK148957/ – Infant and Young Child Feeding: Model Chapter for Textbooks for Medical Students and Allied Health Professionals.

Chia sẻ bài viết!